De Argentijnse boeren doen hun voordeel met regering Macri

Het gaat weer iets beter met de Argentijnse landbouw. Na de boom van tien jaar geleden onder Nestor en de gloom onder Cristina, zijn de perspectieven weer positief. De liberale regering Macri haalt een hoop exportbelastingen weg, maar toch blijven er vraagtekens, zoals de werkgelegenheid.

Een gesprek met de gespecialiseerde bankier Marnix van Iterson.

“Toen ik hier aankwam in 1992 was de totale graanproductie hier 33 miljoen ton, dit jaar is het 105 miljoen ton en voor volgend jaar verwacht men 125 miljoen ton,” vertelt Marnix Van Iterson, voormalig voorzitter van de Nederlands-Argentijnse Kamer van Koophandel. Van Iterson kent de campo of het Argentijns platteland als zijn eigen achtertuin. Zijn hoofdbezigheid bestaat er in om leningen te verstrekken aan Argentijnse boeren en exporteurs. Aan de deur van zijn bureau in het exclusieve Puerto Madero, staan een aantal plastic flesjes met olie en granen. Men zou denken dat Van Iterson een farma-bedrijf leidt.

Image for post
Image for post
Dit zijn geen peperbollen

“Ik laat deze flesjes dikwijls zien aan Argentijnse bankiers of functionarissen en vraag dan wat er inzit. Het antwoord is dikwijls ontstellend: “peperbollen,” poneerde iemand.” “Weinig mensen weten hier hoe een soja-boon, toch de economische brandstof van het land, er werkelijk uitziet.”

Argentinië is, voor wie het nog niet wist, de grootste soja-exporteur in de wereld (Brazilië de grootste producent). De International Grains Council verwacht dit jaar een uitvoer van 28 miljoen ton. Maar de natuurlijke roeping van Argentinië als graanschuur van de wereld, kwam de laatste jaren toch onder druk te staan door herrie op het platteland en een ondoorzichtige regeringspolitiek.

Voor de regering van Cristina Kirchner (2008–2015), was de campo niet alleen een melkkoe voor de schatkist maar ook een natuurlijke vijand: Immers de peronistische Kirchners haalden hun stemmen vooral in de steden en de boeren werden aanzien als kleine kapitalisten, die niet verstonden dat ze het belang van “het volk” moesten dienden.

Het gevolg waren allerlei exportbeperkingen, bijvoorbeeld op rundsvlees, toch iets waar mee Argentinië internationaal mee geïdentificeerd wordt. De boeren moesten eerst de lokale markt bedienen aan gecontroleerde prijzen. “Het gevolg was dat niemand geen runderen meer kweekte. Dat was niet rendabel,” vertelt Van Iterson. “En dat had weer zijn effect op andere industriëen zoals de koelhuizen of de lederindustrie.”

Maar met de komst van de liberale president Mauricio Macri, verkozen in november 2015, waren de verwachtingen op een betere conjunctuur groot.

“Het is indrukwekkend wat de regering al gedaan heeft, op financieel vlak.,” vind Van Iterson. “De exportbelastingen op granen werden gradueel verlaagd, exportverboden werden opgeheven en speciale toestemmingen (de zogenaamde ROI’s) afgeschaft. Het resultaat is nog niet zichtbaar in cijfers,” aldus Van Iterson. “Maar ik ik vergelijk dat met Polen, zes maanden na val van de Muur. Daar was ook nog geen economische mirakel. Men kan moeilijk resultaten verwachten na 12 jaar staatsinterventionisme.”

De regering van Macri heeft de exportbelasting op soja verminderd van 25 tot 20% en de exportbelastingen op maïs en tarwe afgeschaft. Deze gedifferentiëerde belasting heeft zijn nut, want soja brengt het meest op per hectare. Door de lage opbrengst onder de Kirchner werden de boeren bij wijze van spreken in de soja-monocultuur gedreven en verloren maïs en tarwe letterlijk terrein.

“Hier was de tarweproductie gezakt naar het niveau van 1898! Men ziet nu wel veranderingen, die hun effect zullen hebben bij de volgende oogst. Zo zie je bijvoorbeeld dat er al 35% meer maïs aangeplant is. De regering Macri heeft ook het verbod van tijdelijke import afgeschaft, daardoor wordt er Paraguayaanse en Uruguayaanse soja naar Argentijnse crushing-plants gebracht.”

Die industriële toegevoegde waarde is volgens Van Iterson de sleutel naar een oplossing voor een latent sociaal probleem in Argentinië: nl. de landbouwgrond is in relatief weinig handen en verschaft door de automatisering steeds minder werk. Het merendeel van de Argentijnen leeft in stedelijke agglomeraties.

Image for post
Image for post
de machines nemen het over

“Bepaalde sectoren, zoals de fruitkweek (Argentinië is wereldleider in de export van citroenen en peren) zijn wel arbeidsintensief. Als de landbouw terug aantrekt, zullen de havens en de logistiek ook profiteren. En om terug te komen op het vee: ook het werk in melkerijen, slachthuizen en koelhuizen zorgen voor veel werk.”

Volgens Van Iterson, die bijna een kwarteeuw in de pampa woont, moet er niet over geredetwist worden. Het land van paus Franciscus heeft een roeping. En die is onlosmakelijk verbonden met het platteland.

Written by

Reporter. Writer. South America. Biking. Rowing. Twitter @argentomas. Recently published “Computer Crashes” on Air disasters.

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store