Bates Hotel en Telegraph Avenue.

Image for post
Image for post

In Berkeley, California, valt het toch weer op wat voor een verdeelde en keiharde maatschappij de Amerikaanse is. De universiteitscampus is een droom: een schitterend park, een eigen honkbalstadium (the Bears), wereldkeuken met Indiase, Vietnamese en Thaise gerechten. Maar in dit studentenwalhalla strompelen bedelende schimmen rond en slapen homeless people in de portieken rond de BART, het metrosysteem dat Berkeley verbindt met Oakland en San Francisco. Zoals elders in de VS zijn de meeste homeless zwarten.

Image for post
Image for post

Op TV is er juist een hetze in het stadje Tulsa omdat er weer een zwarte man door een politie agent is neergeschoten. Anderzijds worden de blanke agenten door sluipschutters onder vuur genomen. Er is een oorlog aan de gang maar de segregatie wordt niet bij naam genoemd, of toch heel omzichtig. De advokaat van het slachtoffer in Tulsa, heeft het over geweld “against a person of color.” Een persoon met kleur.

Berkeley is wat men naar Amerikaanse normen progressief zou noemen. Verschillende auto’s hebben sticker met Bernie Sanders opgekleefd, aan de linkerkant van de bumper uiteraard. Er hangen pancartes voor animal rights en rechten voor textiel arbeiders in Bangladesh, getekend door de communistische partij. Er is een alternatieve boekenhandel (Moe’s), een import van batik textiel uit India en een marihuana dispensarium waarvan de wolken tot aan de hoek van de straat drijven.

Image for post
Image for post

De studenten in de restaurants en cafés zijn voor een groot deel van Aziatische afkomst, maar ze spreken goed Engels. Gaat het om seniors die van de highschools in het hele land weggeplukt zijn d.m.v. SAT-testen waar ze goed scoorden op wiskunde en calculus? Of gaat het om echte Aziaten die hopen de volgende Sergei Brin, Jerry Yang of Eric Brewer te worden? De studenten hier weten in ieder geval waar ze mee bezig zijn. Ik zie een jonge studente met Koreaans uiterlijk, een ingewikkelde klepper van fysica overschrijven op een tafeltje van het koffiehuis. Geen cantussen, zware bieren of fooling around with the boys voor deze jonge vrouw.

Image for post
Image for post

Ik zit opnieuw in hetzelfde koffiehuis op Shattuck -een mens zoekt toch altijd een minimum van voorspelbaarheid op- me te beraden op mijn volgende move. Het is zondagnamiddag, een prachtige herfstdag met een temperatuur van zo’n 25 graden. Ik heb Erik en zijn gezin voorlopig vaarwel gezegd, om hier in Berkeley literaire contacten te zoeken.

Een ander deel van mezelf wil naar Portland, Oregon. Dat schijnt een mooie stad te zijn, goedkoper en minder hip dan San Francisco en bovendien woont Nick daar, een voormalige reisgenoot die ook mijn laatste boek naar het Engels heeft vertaald. We zouden samen aan mijn nieuw boek kunnen werken. Nicholas laat me echter weten dat hij pas gescheiden is en momenteel een onzeker nomadisch couch-bestaan leidt. Een ander probleem is dat Portland nog zeker 1000 mijl naar het noorden ligt en ik heb niet veel zin om daar alleen naar toe te rijden. Op Craig’s List, die onovertroffen non profit site met een pre-Windows design, bestaat er een rideshare-lijst, een soort taxistop, waar men verzoeken kan posten. Ik krijg een snelle reactie van een zekere Dallas Bichoice. “Headed to Portland tomorrow”.

“Hi Dallas,” antwoord ik hem. “What time would you leave? for business? pitch in for gas? Can u let me know a bit about yourself? thanks!”

“Yes Tom we are traveling up for work. Just Looking for one person who needs a lift. We would leave maybe around 3pm..” Is het lakonieke antwoord. Dallas is plots met twee en wil toch blijkbaar niet lossen wat zijn echte naam is. Dan is er een Thaise artieste die zelf ook richting Portland wil. Ik stel haar voor om een auto te huren en de kosten te delen, maar daar moet ze nog eens over nadenken. We wisselen telefoonnummers uit en ik beloof om de prijzen voor autoverhuur te checken.

Image for post
Image for post

Het is ondertussen al laat in de namiddag en ik heb dringend een slaapplaats nodig. Door de Portland-optie open te houden huur ik hier van dag tot dag in Berkeley en dat is ook wel een probleem. Slaapplaatsen via Airbnb zijn schaars, duur en meestal maar voor een dag beschikbaar. Ik vind een goedkope optie, in de buurt van het centrum van Berkeley bij een zekere Stephen die er een heel eigenaardig incheck systeem op nahoudt. Stephen komt zelf de deur van het huis niet openmaken.

Je komt binnen met een of andere code, die vrijgegeven wordt zodra je betaalt. Maar Stephen is wel permanent bereikbaar via zijn GSM “I am glued to my cellphone,” staat er in de houserules die ongeveer 10 pagina’s in beslag nemen. Zo is het blijkbaar verboden te roken in de gang naast het gebouw. En alle contact met de buren moet vermeden worden, “want zij mogen niet vermoeden dat ik hier een Airbnb business run”. Toch vreemd als je vijf kamers verhuurt in je huis en er dagelijks taxi’s stoppen voor de deur en reiskoffers worden uitgeladen.

Uit het sleutelkastje dat met de code opengaat, zijn er ook verschillende sleutels: een van de voordeur, de deur van de kamer en de sleutel van de gang voor als je — zoals in mijn geval — een fiets moet stallen. Als iemand de sleutel zou verliezen dan moet die persoon vooral niet in paniek geraken en meteen telefoneren naar Stephen (ja, die plakt toch permanent aan zijn GSM) maar vooral niet zoals een vorige gast blijkbaar deed “door het dakraam proberen te klimmen en beginnen te roepen voor hulp.”
Wat volgens de huisregels ook zeker niet mag “is de buren in het gangpad aanspreken en hen vragen om hun sigaretten op te bergen, omdat je niet houdt van de rook.”

Ja Stephen, heeft ontwijfeld al zijn portie burengezeik achter de rug. Toch heeft hij hier met Airbnb een goed draaiend handeltje opgezet. Hij ziet er afgaande op de foto uit als een twintiger of vroege dertiger — misschien een eeuwige doctorandus? — maar erg duidelijk is het ook niet, hij heeft een zonnebril op en kijkt stand-offish. Hij doet een beetje denken aan Noel Gallagher van Oasis. Stephen heeft ook zijn moeder in het schema ingeschakeld. “The only person you will see is my mother. She comes in every day to clean.”

De kamers zien er inderdaad schoon en ruim uit en ze zijn een beter alternatief dan de rommelige couches die literatuur-professoren aanbieden in dezelfde buurt. Ik maak een reservering en een half uur later sta ik met de fiets voor de deur van het houten huis in Hearst Avenue. De residentiële buurt van Berkeley bestaat uit allemaal houten huizen, sommigen met twee verdiepingen en bow windows, allemaal met een voortuintje. Het is een heel gezellige woonbuurt, al zou het me niet verbazen dat zo’n gezellig romantisch huisje al gauw een paar miljoen dollar kost. We zijn nog altijd in de Bay Area.

Het codebakje met de sleutels werkt tot mijn verbazing. Het hangt achter een houten pilaar op de porch. Ik probeer de houten deur van het gangpad open te wrikken en kom door een smalle gang achteraan het huis. Daar sta ik oog in oog met een man. Het is een Chinees van naar schatting 55 jaar. “Hi I am Stephen,” zegt hij en hij steekt zijn hand uit. “Oh, are you Stephen?,” zeg ik “ I thought you were younger,” flap ik eruit. “Did I dissappoint you?” zegt hij ironisch. “Well, eeuh, because you said you’re mother came to clean up, so I thought you mother… “

Ik ben me in nesten aan het werken, want er is geen enkele reden waarom een 55-jarige geen in leven zijnde en nog actieve moeder zou kunnen hebben. “Ik ging er gewoon van uit, omdat .. ja… “ Af en toe moet ik gewoon mijn mond leren houden. Stephen haalt me uit mijn lijden en zegt “Ja, mijn moeder is nog erg goed te been. Hier, ik zal de bergruimte voor de fiets laten zien.. “ Dan laat Stephen zijn bureau zien, tussen het huis en de bergruimte. Hier werkt hij gedurende de dag. Stephen is oorspronkelijk van Beijing en woont al meer dan 25 jaar in California.

Het is niet duidelijk waar hij zich professioneel op toe legt, naast het verhuren van kamers voor Airbnb. Maar het lijkt er een beetje op dat hij net als vele migranten Amerikaanser wil zijn dan de Amerikanen. En daardoor misschien zijn ongelooflijk formeel gedoe en door advocaten nageplozen regeltjes bij toch iets redelijk simpel, als het verhuren van een kamer. In de omgang is Stephen een sympathieke joviale kerel. Hij vraagt me wat ik hier komt doen en dan vraagt hij waarom ik als Belg in Zuid-Amerika woon. “Zuid-Amerika is toch armer en achterlijker dan België?”

Ja, daar kan een Chinese migrant niet bij, dat je migreert naar een armer land! Dan gaat het gesprek over naar Mussolini of Chávez, of een of andere dictator en het wordt allemaal een beetje verward. Tijd om te gaan slapen.

De kamer is inderdaad super-clean. Er is een gedeelde badkamer in het huis. Correctie, er zijn twee gedeelde badkamer en een “fully equiped” kitchen. Maar ik ben blijkbaar de enige gast in huis. Hoewel Stephen me vermeldt dat er nog een “andere persoon uit België” zou logeren, hoor ik geen voetstappen´s avonds.

Image for post
Image for post

‘s Morgens is er niet echt vooruitgang gekomen in mijn reisplannen naar Portland. Nick geeft geen antwoord, de artieste (ze heet Dawn) wil eigenlijk maar 50 miles naar het noordenwesten, waar ik niet veel mee opschiet en DallasBi blijft even mysterieus. Hij wil zijn naam — uit privacyredenen of uit Amerikaanse paranoia? — niet lossen. En waar staat die Bi trouwens voor? Very strange indeed.

“I’m 35 me and my Friend Shannon are driving there for my work. Grey Honda Accord leaving from Sacramento so if you can pay a little extra for going out of the way I can swing down or meet in Sacramento for $50.” Ik blijf het een eigenaardige zaak vinden. Als je 1000 miles naar het noorden moet gaan rijden, ga je toch niet om 3 uur ‘s namiddags vertrekken? En dat “swinging down” bevalt me al helemaal niet. Wil Dallas Bichoice met zijn vriend Shannon gaan swingen i.p.v. naar Portland te reizen? Dat zou nog niet zo vergezocht zijn. San Francisco is in de VS de hoofdstad van de gay-community en misschien is Craig’s list een soort underground dating site.

Als je niet op je vaste stek bent, lijken alle doodnormale situaties toch veel verdachter. “People are strange, when you’re a strangers. Faces look ugly, when you’re alone.”

Eerst maar even ontbijten. Tot mijn genoegen heeft Stephen in de keuken niet alleen een koffiemachine staan, een broodrooster, maar ook koffie en filters voor de gasten. Een fijne attentie. Ik eet stuk een brood met pindakaas en geniet van het traag wakker worden. Er is nog steeds geen levende ziel in het huis. Na een half uur wandelt Stephen binnen. Hij lijkt weer -op zijn Amerikaans- gehaast. “Hallo Tom, hoe gaat het? Alles goed?” “Ja hoor.” “Is je kamer al klaar?”

“Eeuh, neen, maar het is tien uur”

“Check-out time is om 11 uur, Tom! Of heb je de house rules niet goed gelezen?”

“Kan ik voor nog een nacht boeken?”

“Neen, vandaag zit ik helaas helemaal vol,” zegt Stephen. “En ik moet nog eerst lakens vervangen en de kamer schoonmaken.”

Ik zoek dan maar snel een andere bestemming op Airbnb en vind alleen iets in Oakland, de volgende stad. Ik bestel een Uber-taxi en neem afscheid van Stephen, die zijn een emmer en dweil neerzet en me een stevige handdruk geeft. Als ik in de taxi zit en onder schaduw van de Berkeley-bomen rijd, vraag ik me af waar de moeder van Stephen gebleven is. Was zij niet degene die kwam schoonmaken? Of waart Stephen momenteel alleen rond in zijn huis, met een borduurde voorschot en een grijze pruik met krullen…

Image for post
Image for post

Oakland is minder een kwartier van Berkeley met de auto en onderweg gaat de suburban sfeer van houten huisje-tuintje langzaam over in die van een echte Amerikaanse stad. Lege parking lots, grote reclame borden, een skyline van downtown skyscrapers en grote viaducten waaronder in lompen geklede gedaanten huizen in geïmproviseerde tentjes met supermarkt karretjes als vervoermiddel. In het centrum van Oakland loeien de sirenes loeien en racen zwart-witte politiewagens door de straten en onder de bruggen door. De ene na de andere. Je vraag je af waar al die auto’s ergens allemaal samen komen en zich Blues Brothers-gewijs ergens opstapelen.

Is er ergens een convenience store overvallen of iemand neergeschoten? Zijn het blanke politiemannen op zoek naar zwarte misdadigers? De vastgoedspeculatie die al enkele jaren aan de gang in San Francisco bezig is, heeft ook hier toegeslagen en volgens onafhankelijke media zoals de East Bay Express, wordt vooral de zwarte bevolking hier door getroffen en belandt op straat. Oakland is een van de fronten waar de oorlog tussen blank en zwart wordt uitgevochten. Michael Chabon, een van Erik’s favoriete schrijvers, heeft er een boek over geschreven. Telegraph Avenue. De lange straat die Berkeley verbindt met Oakland en waar de American Dream langzaam verwatert tot een verzameling loshangende ghetto’s.

Image for post
Image for post

Maar de Oakland heeft ook een sterke aantrekkingskracht: Billboards van jazz-tenten, art-déco restaurants op de hoek Edward Hopper-stijl en schitterende oude cinema’s.

Oakland verandert van buurt tot buurt, van barrio tot barrio. We rijden de sporen over, dan de autostrade over en komen plots in een buurt met schitterende Victoriaanse huizen. Robby, de echtgenoot van mijn Duitse gastvrouw, laat me binnen op de krakend overloop van die huis dat zeker 150 jaar oud is.

Robby is een verzamelaar van electrische gitaren en kent Zuid-Amerika goed. Hij heeft zelf nog in Buenos Aires gewoond, begin jaren ’80 toen de dictatuur plaats maakte voor de Radicale regering van Raúl Alfonsín. Robby was in die tijd verloofd met een Argentijnse van de upper-class en hij herinnert zich nog de belletjes waarmee het personeel werd geroepen om de tafel af te ruimen. We hebben het over de aanstaande stembusgang in California, op 8 november aanstaande. Er wordt gestemd voor Proposition 62 en 64: Afschaffing van de doodstraf en legalisering van marihuana voor recreationeel gebruik. Vooral dit laatste zal voor een revolutie zorgen.

Image for post
Image for post

“Het viel me op dat de marihuana hier al legaal is voor gezondheidsredenen,” zeg ik tegen mijn gastheer.

“Ja,” zegt Robby. “En daar heeft zich een heel handeltje rond gebouwd. Je het momenteel pot doctors, die reclame maken in de lokale kranten en voor 50 dollar je een voorschrift geven. En daar ga je in een clinic mee kopen. Maar met de legalisering gaat er veel veranderen. In de Central Valley van California, gaat men naast rijst en bonen nu ook hoogwaardige pot gaan kweken. De Mexicanen gaan hun dirtweed hier niet meer kwijtraken en zullen hier komen kopen!”

Maar marihuana is toch al legaal in bepaalde staten als Oregon en Colorado, niet? “Ja,” zegt Robby, half geërgerd en half geamuseerd. “En daarom kunnen wij niet achterblijven! We zijn baanbrekers in de wereld. Of het nu om hightech gaat, homohuwelijken, zelfrijdende auto’s of legalisering van soft drugs. Californië is altijd het eerste in alles.”

Written by

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store